• Tempel van Mars Ultor

GaSamen

Tempel van Mars Ultor

Tempel van Mars Ultor

Gaius Julius Caesar zou op 15 maart 44 voor Christus de koningstitel voor alle gebieden buiten Rome kunnen krijgen. Als hij die titel zou krijgen werd hij alleenheerser en dat kwam in het gedrang met het oude ideaal van de libertas ('vrijheid'). Daarom kwam er een plan om Caesar te vermoorden. Op 15 maart tijdens de senaatszitting waarin er besloten zou worden of Caesar de koningstitel zou krijgen werd hij vermoord. Brutus, Cassius en nog een paar andere samenzweerders vermoordden hem met 23 dolksteken.

Zijn geadopteerde zoon, Gaius Octavius, die sinds zijn adoptie Gaius Julius Caesar Octavianus heette en sinds hij in 27 voor Christus keizer werd Augustus, wilde wraak nemen op de moordenaars van Caesar. Voor die wraak besloot hij de hulp in te roepen van de god Mars. Augustus deed de gelofte dat als hij de moordenaars van Caesar zou verslaan, de god Mars een tempel zou krijgen. Deze instelling vatten we samen in de Latijnse woorden Do ut des: 'Ik geef U, opdat U mij geeft'.

Augustus versloeg de moordenaars in de strijd van Philippi (42 voor Christus) en Mars kreeg zijn tempel, de tempel van Mars Ultor ('Mars de Wreker'). Toen de tempel in 2 na Christus werd ingewijd, was deze nog niet helemaal afgebouwd maar de bouw duurde Augustus te lang.

De tempel van Mars Ultor is axiaal gelegen op het Forum van Augustus. Dit betekent dat de tempel symmetrisch ligt aan de assen van het Forum. Het Forum van Augustus is één van de keizerfora. Het ligt tussen het Forum van Nerva, het Forum van Traianus, het Forum Romanum en de Subura, de wijk van de proletariërs. De afmetingen van het forum zijn 125 bij 118 meter. Aan de lange zijden van het forum zijn zuilenhallen met karyatiden als dragende figuren.

Aan de wanden stonden de summi viri ('verdienstelijke mannen') met elogia (prijzende opschriften). In de nis van de absis (halfronde uitbouw) links van de tempel stond een beeld van Aeneas en in de nis van de absis rechts van de tempel stond een beeld van Romulus. Het ruiterstandbeeld van Augustus dat ook op het forum stond toont Augustus als pater patriae ('vader van het vaderland'). Over de keizerfora loopt nu de Via dei Fori Imperiali.

De tempel was een belangrijke plek voor de Romeinse keizers. Afgezanten van de keizer die naar de provincies gingen, vertrokken van de tempel en meldden zich hier ook weer als ze terug waren gekomen. Dat deden zij, omdat Mars de god van de oorlog was en als er oorlog uitbrak in hun gebied, hadden de afgezanten de oorlogsgod aan hun kant staan. Een andere functie van de tempel was de vergaderplaats van de senaat voor beslissingen over oorlog en vrede.

De tempel is gebouwd op een podium dat circa 3,5 meter hoog was. Aan drie zijden stond een enkele rij Korinthische zuilen van circa 15 meter hoogte, acht zuilen per zijde. De tempel stond tegen de grote muur die Augustus had laten bouwen om de tempel tegen de regelmatig uitbrekende branden in de Subura, het woongebied van de proletariërs, te beschermen en ook om die lelijke, vieze wijk te verbergen. Aan de voorkant van de tempel was er een trap met in het midden het altaar voor de offerplechtigheden. In de cella stonden de beelden van Mars en Venus.

Caesar zei eens in een lijkrede voor z'n tante over het voorgeslacht in manlijke en vrouwelijke lijn van haar en zijn vader: 'Mijn tante Julia stamde van moederszijde af van de koningen en was van vaderszijde verwant met de onsterfelijke goden. Haar moeder behoorde namelijk tot de Marcii Reges, die afstammen van Ancus Marcius. En de Julii, tot welk geslacht onze familie behoort, stammen af van Venus. Zo verenigt ons geslacht in zich de ontastbare majesteit van koningen, die onder de mensen de hoogste macht bezitten, en de heiligheid van de goden aan wie zelfs de koningen onderworpen zijn' (Suetonius; vertaling van Den Hengst). Caesar zou dus voortgekomen zijn uit de liefde die Mars en Venus voor elkaar koesterden.

De tempel was bedekt met wit marmer. De muren om de tempel waren bedekt met Afrikaans marmer en met oud goud (goud zonder glans). Mede door deze verschillende kleuren noemde Plinius Maior het forum en de tempel het mooiste gebouw ter wereld. Nu zijn er van de tempel alleen nog maar ruïnes over, waaronder het afgebrokkelde podium en drie nog staande zuilen.

Adres:
Forum van Augustsus
P. Venezia

Openbaar Vervoer:
Bus: 64, 492

Bron: Scholengemeenschap de Grundel, Hengelo